Summary: Rogene Gonzales’s Mula sa Dispalinghado

Summary: Rogene Gonzales’s Mula sa Dispalinghado

Summary
Rogene Gonzales’s Mula sa Dispalinghado
Moderator, Vim Nadera

Ipinakilala ni Vim Nadera si Rogene Gonzales bilang isang manunulat na naimpluwensyahan sa malaking paraan ng kanyang karanasan sa peryodismo. Makikita ang impluwensiyang ito sa manuskrito ni R Gonzales, ang “Dispalinghado,” isang koleksyon ng mga dagli.

Ayon kina Roland Tolentino at Jun Cruz Reyes, umusbong ang dagli bilang anyong pampanitikan noong panahong ng pananakop ng mga Amerikano. Kasabay ng pag-usbong ng mga imprenta at publikasyon, pangunahing lumabas ang mga sulating ito sa unang pahina ng mga Tagalog na pahayagan upang magbigay komentaryo sa iba’t ibang paksa at suliranin sa lipunan. Sa madaling sabi, parehong popular at pulitikal ang katangian ng dagli.

Ang mga katangian ding ito ang pangunahing puwersang nagtutulak sa “Dispalinghado.”Gamit ang kolokyal at magaan na wika, tinatalakay nito ang iba’t ibang krisis at kontradiksyon na nakasugpong sa lipunang Pilipino. Dagdag pa, nais din ni R Gonzales na maging lunsaran ang kanyang mga dagli ng isang pagbabalik-tanaw at pagsusuri sa kanyang mga gunita, partikular noong kanyang kabataan.

Isa sa mga nabanggit na pangunahing suhestiyon ang mas epektibong paghawak sa pulitikal na elemento ng mga akda. Para kina Eugene Evasco at Wena Festin, nagiging sagabal ang paraan na pagpapahayag ng diskursong pulitikal sa pangkalahatang bisa ng mga dagli sa koleksyon. Tinukoy nila ang kanilang panghihinayang sa lirikong linya ng mga akda na tumutuloy lamang sa kanilang itinuturing na mala-slogan na mga pahayag. Ang iba sa panel ay hinamon si R Gonzales na gawing “mas tahimik” ang teksto, dahil na rin sa taglay na “ingay” at “bigat” ng kanyang mga napiling paksa. Hinimok din ni Vlad Gonzales at Arbeen Acuña si R Gonzales na maging mas malay at sensitibo sa pagpapangalan ng mga personalidad at paggamit ng mga termino na may malinaw na konotasyon (at implikasyon) sa Pambansang Demokratikong Kilusan.

Sa puntong ito, iminungkahi ni Tolentino na lumabas muna si R Gonzales sa punto de bista ng peryodismo sa kanyang mga dagli. Aniya, maaaring ito ang nagdudulot ng sobrang detalye, “ingay,” at bagahe ng mga piyesa. Sa halip, dagdag ni Tolentino, marapat dumaan ang mga teksto sa isang lente na mas malikhain kung saan mas mapaglilimian ang buong disenyo at pagkatha sa proyekto.

 

One thought on “Summary: Rogene Gonzales’s Mula sa Dispalinghado

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *